حسين بن عبد الله سرابى
شرح حال 18
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )
تصوير 4 - مكتوبى است از ميرزا آقا خان در شوال 1273 به فرخ خان . از آن برمىآيد كه فرخ خان به ميرزا آقا خان نوشته بوده است كه لرد پالمرستن اعمال ميرزا آقا خان را مخالف مقاصد خودشان ميدانسته است و ميرزا آقا خان اين شائبه را بدين عبارت از خود دور مىسازد : « من بدوستى انگليس هيچ نمانده بود كه تمام شوم و حالا هم اگر بدخواهان من در حضور اعليحضرت ولينعمت من سعايت از من مينمايند ميگويند با انگليس دوستى مفرط دارد . . . چطور شد كه بدخواه انگليس هم قلم رفتم . شما كه امين الملك هستيد در طهران بوديد و از اين اوضاع اطلاع كامل داريد ، چه شد كه مطلب را درست حالى نكرديد . . . بگوئيد من بىعقل نيستم كه دوستى انگليس را از براى دولت خودم ترجيح بدوستى دول ديگر ندهم . واقعا امين الملك اگر ذهن اولياى دولت انگليس باشد كه من بدخواه آن دولت هستم از براى من اشكال دارد من بعد بتوانم با سفراى ايشان كارى صورت بدهم . » تصوير 5 - مكتوبى است از فرخ خان خطاب به ميرزا آقا خان كه در آن به شاق بودن تقاضاهاى انگليس اشاره مىكند و دستور العمل ميخواهد ( اين مكتوب را فرخ خان ظاهرا از تبريز فرستاده است . ) تصوير 6 - جواب ميرزا آقا خان است بتاريخ جمادى الثانيهء 1272 به مكتوب مذكور در فوق كه برطبق مندرجات جواب معلوم مىشود رقعهء فرخ خان را به نظر شاه هم رسانيده بوده است . مينويسد : « هرطور كه سليقهء شما و اخلاص و ارادت شما نسبت به دولت مقتضى ببيند و از قبول آن ناگزير و لاعلاج باشيد بايد قبول كنيد و امر را بگذرانيد و راضى نباشيد كه امر به جنگ بكشد . در هرصورت قبول شرايط ترضيه كلا يا بعضا به اختيار كليهء شما است . هرطور قبول كنيد اولياى دولت تصديق شما را مرضى خواهند داشت . . . » تصوير 7 - سواد يكى از نامههاى فرخ خان به ميرزا آقا خان است . در آن گزارش